H μυστική ακτινοβολία του Mαντείου των Δελφών

SHARE:

Ο ρόλος του Δελφικού Μαντείου στον αρχαίο κόσμο ήταν πολυδιάστατος. Από το τέλος του 9ου αι. π.Χ. τουλάχιστον, που εμφανίζονται οι πρώτες...




Ο ρόλος του Δελφικού Μαντείου στον αρχαίο κόσμο ήταν πολυδιάστατος. Από το τέλος του 9ου αι. π.Χ. τουλάχιστον, που εμφανίζονται οι πρώτες ενδείξεις της λατρείας του Απόλλωνος στους Δελφούς και της έναρξης της μαντικής διαδικασίας, μέχρι τον 4ο αι. μ.Χ., που δόθηκε ο πολύ γνωστός, τελευταίος, συμβολικός ψευδοχρησμός στον αυτοκράτορα Ιουλιανό, για περισσότερο δηλαδή από 1.200 χρόνια, το δελφικό μαντείο εξέδιδε χρησμούς και σε ιδιώτες και σε πόλεις-κράτη, επηρεάζοντας, όσο κανένας άλλος θεσμός, ολόκληρη τη μικρή και τη μεγάλη αρχαία ελληνική ιστορία.

Η μεγάλη σημασία του μαντείου στον αρχαίο κόσμο μπορεί να γίνει κατανοητή από το γεγονός ότι από τους 615 δελφικούς χρησμούς που μας έχουν διασωθεί, οι 73, δηλαδή ποσοστό 12%, αναφέρονται στην ίδρυση αποικιών, οι 130, δηλαδή 21%, είναι πολιτικού περιεχομένου και οι 185, δηλαδή 31%, είναι δημόσιου θρησκευτικού περιεχομένου. Από το σύνολο των χρησμών, οι 388, δηλαδή το 64%, αφορούσαν θέματα άμεσα σχετιζόμενα με την πορεία της αρχαίας ελληνικής ιστορίας.

Φυσικά, η επιρροή επίκοιλλε από εποχή σε εποχή. Αρχικά, η ακτινοβολία ήταν περιορισμένη. Η μαντική λατρεία θα πρέπει να προϋπήρχε πριν ακόμη και από την «έλευση» του Απόλλωνος, και ίσως αυτό να υπήρξε η αφορμή για την οποία ο συγκεκριμένος θεός «εγκαταστάθηκε» στους Δελφούς. Η μαντική διαδικασία ελάμβανε χώρα μέσα σε κάποιο σπήλαιο (άντρον), είχε λαϊκό χαρακτήρα και δεν είχε τεθεί ακόμα υπό τον έλεγχο κάποιας κρατικής εξουσίας. Πάντως, έχουν βρεθεί πρώιμα αναθήματα στο ιερό, τα οποία, εκτός από την κυρίως Ελλάδα, προέρχονται και από πιο μακρινές περιοχές, όπως, π.χ., από την Κρήτη και την Κύπρο, και αποτελούν ενδείξεις για πρώιμη διασπορά της φήμης του μαντείου.

Μαντεία και αποικισμός
Η φήμη του μαντείου αναπτύχθηκε σημαντικά με τον ρόλο που έπαιξε κατά τον μεγάλο ελληνικό αποικισμό. Ήδη από τα μέσα του 8ου αι. η κατάκτηση των θαλάσσιων δρόμων, το εμπόριο, αλλά κυρίως τα μεγάλα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα που δημιουργήθηκαν στις ελληνικές πόλεις μεταξύ αντιμαχόμενων αριστοκρατικών γενών, οδήγησαν στη δημιουργία αποικιών στα παράλια όλης της Μεσογείου. Για τον αποικισμό αυτόν και συγκεκριμένα για τις περιοχές που κατευθύνονταν οι άποικοι, για τους αρχηγούς της κάθε αποστολής, για τις πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος κ.ά. πάντα ρωτούσαν το μαντείο, η συμβολή του οποίου υπήρξε καθοριστική.

Βέβαια η άποψη ότι το μαντείο είχε γνώση της κατάστασης ακόμα και μακρινών περιοχών σε όλη τη Μεσόγειο και μπορούσε έτσι να κατευθύνει το κύμα του αποικισμού δεν γίνεται πλέον δεκτή από την έρευνα. Σήμερα πιστεύεται ότι όλη την προεργασία για την αποστολή μιας αποικίας την είχαν κάνει οι ίδιες οι ενδιαφερόμενες πόλεις-κράτη και είχαν θέσει τα στοιχεία αυτά εκ των προτέρων στη διάθεση των ιερέων. Με τον τρόπο αυτόν ο χρησμός ετίθετο υπό τη σκέπη του Απόλλωνος και, φυσικά, η απόφαση που κάλυπτε το θεϊκό κύρος γινόταν ευκολότερα δεκτή από όλους, βουλόμενους και μη. Eτσι, οι Δελφοί όχι μόνο έδωσαν διέξοδο στις ασφυκτικές πολιτικοκοινωνικές συνθήκες που είχαν δημιουργηθεί στην κυρίως Ελλάδα, αλλά δημιούργησαν και σημαντικούς δεσμούς με τις νέες αποικίες, αποτελώντας πόλο μεγάλης επιρροής σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο.

Μαντείο και διεθνείς σχέσεις
Κατά τον 7ο και 6ο π.Χ. αι., οπότε λαμβάνει χώρα η μεγαλύτερη οικονομική, κοινωνική και πολιτική ανάπτυξη των ελληνικών πόλεων-κρατών, συνεχίζεται και εξελίσσεται ακόμη περισσότερο ο ρόλος των Δελφών και του μαντείου. Οι πληροφορίες του Ηροδότου για χρησμούς που δόθηκαν σε βασιλείς μη ελληνικών περιοχών, όπως ο Μίδας της Φρυγίας, ο Γύγης και ο Κροίσος της Λυδίας και ο Άμασις της Αιγύπτου, δείχνουν διεύρυνση της ακτινοβολίας του μαντείου σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Παρόλο δε που η αυθεντικότητα των συγκεκριμένων χρησμών έχει πολλαπλώς αμφισβητηθεί, η προσφορά πολύτιμων αναθημάτων των ηγεμόνων αυτών στους Δελφούς υποδηλώνει τουλάχιστον προσπάθεια προσεταιρισμού της θετικής γνώμης του μαντείου, αλλά και όλων των Ελλήνων στα πολιτικά τους σχέδια.

Η σύνδεση του ιερού με την αμφικτιονία των πόλεων της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδος, που έγινε τον 7ο ή τον 6ο αι. π.Χ., έδωσε τη δυνατότητα στους Δελφούς να αναδειχθούν και σε πανελλήνιο πολιτικό κέντρο. Έτσι, πολύ συχνά οι αντιμαχόμενοι κατέφευγαν στην Πυθία για την επίλυση των διαφορών τους, δίνοντας τη δυνατότητα στο μαντείο να παρεμβαίνει ως διαιτητής σε πολλές διαμάχες μεταξύ των πόλεων-κρατών, φαινόμενο που απαντάται για πρώτη φορά στην ιστορία του πολιτισμού. Επίσης, συχνά ρωτούσαν αν έπρεπε να ξεκινήσουν κάποια εκστρατεία, αν ήταν καλύτερο να συνάψουν ειρήνη, με ποιο τρόπο θα μπορούσαν να αποφύγουν τα δεινά ενός πολέμου ή μιας καταστροφικής θεομηνίας. Με τον τρόπο αυτόν το μαντείο κατόρθωσε να παίζει σπουδαίο ρόλο στην πολιτική σκηνή της αρχαίας Ελλάδος, κυρίως από τον 6ο έως τον 4ο αι. π.Χ.

Μαντείο και εσωτερική πολιτική

Κρίνοντας από τον μεγάλο αριθμό των χρησμών θρησκευτικού περιεχομένου, αντιλαμβανόμαστε πως ένας συνήθης τρόπος παρέμβασης του μαντείου σε εσωτερικά θέματα των πόλεων-κρατών ήταν και οι αποφάσεις που σχετίζονταν με την εγκαθίδρυση νέων λατρειών. Τις πολλές σχετικές ερωτήσεις προς την Πυθία τις προκαλούσαν συνήθως διάφορα καταστροφικά συμβάντα, όπως επιδημίες, ανομβρία, κακές χρονιές για σπαρτά και ζώα κ.λπ. Ο Απόλλων συμβούλευε τότε ποιους θεούς ή ήρωες να τιμήσουν, ποια παλιά ξεχασμένη λατρεία να επαναφέρουν, σε ποιον να απευθυνθούν για να τους καθάρει από το μίασμα που προκάλεσε το κακό.

Σημαντικότερος όμως υπήρξε ο ρόλος των μαντείων στη διαμόρφωση και εξέλιξη της νομοθεσίας και των πολιτευμάτων στις αρχαίες ελληνικές πόλεις-κράτη, με τη στήριξη που έδωσαν, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, σε καινοτομίες που σταδιακά οδήγησαν στην κατάκτηση της δημοκρατίας. Γνωρίζουμε ότι οι Δελφοί ρωτήθηκαν για την έγκριση της «ρήτρας του Λυκούργου», που έθεσε τις βάσεις του σπαρτιατικού πολιτεύματος, καθώς και για τους νόμους του Σόλωνος, που έφεραν τη συνδιαλλαγή μεταξύ των αντιμαχόμενων πολιτικών ομάδων στην Αθήνα του πρώιμου 6ου αι. π.Χ.

Ακόμη, το μαντείο συνέβαλε ξεκάθαρα στην εγκαθίδρυση της αθηναϊκής δημοκρατίας, προκαλώντας τη σπαρτιατική στρατιωτική συνδρομή προς την πλευρά του Κλεισθένους. Και αμέσως μετά, όταν ο Κλεισθένης προσπάθησε να ανακατανείμει το κοινωνικό σώμα με τη δημιουργία των δέκα νέων αθηναϊκών φυλών, μέτρο που ασφαλώς θα αντιμετώπιζε πολλές αντιδράσεις από την πλευρά των αριστοκρατών, χρησιμοποίησε και πάλι τη βοήθεια του μαντείου: Έστειλε στους Δελφούς κατάλογο με τα ονόματα 50 ή 100 μυθικών Αθηναίων ηρώων, για να διαλέξει η Πυθία δέκα, με τα οποία θα ονοματίζονταν οι νέες φυλές. Η θετική απάντηση του ιερατείου δήλωνε αυτομάτως και την αποδοχή της καινοτομίας από τον θεό, και με τον τρόπο αυτόν περιόριζε δραστικά τις οποιεσδήποτε πιθανές αντιδράσεις από τους θιγόμενους.

Στην ουσία, δηλαδή, οι πολιτικοί δεν ζητούσαν τίποτε άλλο παρά την επιδοκιμασία του Απόλλωνος στις αποφάσεις τους, οι οποίες με τον τρόπο αυτόν ετίθεντο υπό τη θεία σκέπη και είχαν έτσι μεγάλες πιθανότητες να εφαρμοστούν χωρίς ουσιαστικές αντιδράσεις. Το ότι το μαντείο είχε συνήθως θετική στάση απέναντι σε καινοτομικές προτάσεις οφειλόταν κυρίως σε στάθμιση των πολλών και ποικίλων παραγόντων που επηρέαζαν κάθε φορά την απόφασή του. Υπήρχε όμως και ένα άλλο κριτήριο, που, σταθερό πάντοτε, διείπε τις αποφάσεις του μαντείου των Δελφών:

Μαντείο και ηθική διδασκαλία

Μία από τις βασικές αρχές του μαντείου ήταν η σταθερή προσπάθεια να ημερέψει τα ήθη των ανθρώπων, και σε προσωπικό και σε συλλογικό επίπεδο. Και αυτό ήταν μία από τις σπουδαιότερες εκπολιτιστικές συμβολές του, που σταδιακά οδήγησε στην κατάκτηση από τους αρχαίους Έλληνες του ανθρωπισμού.

Σε προσωπικό επίπεδο, αυτό επετεύχθη με την επίμονη διδασκαλία του μαντείου ότι ο φόνος δεν ήταν ανάγκη να καθαρθεί και πάλι με το αίμα του φονιά αλλά και με άλλους, ηπιότερους και ανθρωπινότερους τρόπους, όπως η θυσία ενός ζώου, η υποβολή του δράστη σε κάποιες καθαρτήριες τελετές κ.λπ. Αν σκεφτούμε ότι οι κρητικές και μανιάτικες βεντέτες επιβίωναν μέχρι πολύ πρόσφατα, μπορούμε εύκολα να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος αυτής της ηθικής διδασκαλίας των Δελφών σε μια τόσο πρώιμη περίοδο.

Η αντίληψη αυτή για τον κατευνασμό των παθών, τον εξανθρωπισμό των ηθών και τον έλεγχο των βίαιων αντιδράσεων μετεξελίχθηκε σε δογματική αρχή όλης της διδασκαλίας του ιερού και αποτέλεσε θεμελιώδες στοιχείο στις αποφάσεις του. Γι’ αυτό όλοι οι χρησμοί διαπνέονται από ήμερο ανθρώπινο λόγο, που εκφράζει την ηθική απολλώνεια διδασκαλία. Αυτή δηλωνόταν συμπυκνωμένη στα ρητά που ήταν γραμμένα από τον 6ο ήδη αι. στους τοίχους του προνάου του ναού του Απόλλωνος και θεωρήθηκαν εκ των υστέρων ως αποφθέγματα των επτά σοφών. Τα γνωστότερα από αυτά ήταν το «μηδέν άγαν», δηλαδή να μη γίνεται τίποτε καθ’ υπερβολήν, και το «γνώθι σαυτόν», δηλαδή να προσπαθεί ο καθένας να γνωρίζει τον εαυτό του. Με το πρώτο ρητό, συμβούλευε ο θεός ανθρώπους και πολιτείες να θέτουν το μέτρον, δηλαδή τη μετριοπάθεια και τη σωφροσύνη, ως κριτήρια στις αποφάσεις τους, διδάσκοντάς τους να γνωρίζουν τα όρια που δεν πρέπει να υπερβούν στις αποφάσεις της ζωής, γιατί κινδύνευαν να γίνουν υβριστές. Και, φυσικά, ο καλύτερος τρόπος να μαθαίνει κανείς τα όριά του εμπεριέχεται στο δεύτερο ρητό, στην αυτογνωσία, που οδηγεί στη επίγνωση της προσωπικής ευθύνης και στην επιλογή της συνειδητής ζωής.

Στο κεντρικό, επομένως, σημείο της απολλώνειας διδασκαλίας, που εκφράζεται μέσω του μαντείου και των χρησμών, στέκονται δύο βασικότατες αντιλήψεις της αρχαίας ελληνικής σοφίας, το μέτρο και η αυτογνωσία, που, όχι τυχαία, αποτελούν ταυτοχρόνως και δύο από τις θεμελιώδεις αρχές σε όλη την πορεία του ανθρώπινου γένους.

Παρά τις πολυετείς έρευνες και τις χιλιάδες των σελίδων που έχουν γραφτεί για το θέμα, δεν είναι εύκολο να απαντήσει κανείς ξεκάθαρα για το τι ακριβώς γινόταν στους Δελφούς. Οι απόψεις των ερευνητών κυμαίνονται ανάμεσα σε δύο άκρα: Στο ένα βρίσκονται οι απόλυτοι πραγματιστές, που ισχυρίζονται ότι όλη η διαδικασία δεν ήταν παρά μια καλοστημένη επιχείρηση που εκμεταλλευόταν την άγνοια, την ευπιστία και την προκατάληψη των αρχαίων. Για να ισχύει αυτό, προϋποθέτει την καθολική βλακεία των Ελλήνων, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Χρ. Καρούζος, κάτι το οποίο δεν πιστοποιείται από άλλα φαινόμενα και δράσεις του αρχαίου κόσμου. Στο άλλο άκρο βρίσκονται οι οπαδοί του εσωτερισμού, που πιστεύουν ότι οι Πυθίες ήταν πραγματικά διάμεσα (μέντιουμ), που έχοντας τη δυνατότητα να επικοινωνούν με την «άλλη πλευρά», μπορούσαν και να προβλέπουν κατά κάποιο τρόπο το μέλλον. Η αλήθεια, όπως σε όλα τα πράγματα, θα πρέπει να βρισκόταν κάπου στη μέση. Και αυτήν θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε παρακάτω, αναφέροντας μια σειρά από δεδομένα, που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του όποιος θα ήθελε να προσεγγίσει καλύτερα το φαινόμενο.

Ο αρχαίος κόσμος ζούσε σε μιαν ατμόσφαιρα δεισιδαιμονίας και είχε μεγάλη δίψα, ασχέτως μορφωτικού επιπέδου, για συγκεκριμένη καθοδήγηση είτε στα καθημερινά του προβλήματα είτε στις μεγάλες ιστορικές αποφάσεις. Στην αρχαία ελληνική θρησκεία δεν υπήρχαν ιερές γραφές, όπως, π.χ., η Βίβλος στον ιουδαϊσμό, όπου να είναι εκπεφρασμένη η βούληση του θείου και οι βασικές αρχές της ζωής των ανθρώπων. Οι ιερείς των ολυμπίων θεών δεν έδιναν συμβουλές ούτε άκουγαν εξομολογήσεις. Ήταν μόνον υπεύθυνοι για την τέλεση των θυσιών και των άλλων ιεροτελεστιών. Έτσι, οι πολιτείες ή τα άτομα αναζητούσαν συνεχώς καθοδήγηση από τους θεούς μέσω της μαντικής και, κατά συνέπειαν, τα μαντεία υπήρξαν οι φυσικοί δέκτες της αγωνίας και των ανθρώπων αλλά και των πόλεων – κρατών για βοήθεια.

Η Πυθία, η γυναίκα που αποτελούσε το διάμεσο μεταξύ του θεού και των πιστών, δεν ήταν τυχαία. Θα πρέπει να ήταν ένα υπερευαίσθητο πλάσμα, που είχε τη δυνατότητα να περιπίπτει σε κατάσταση καταληπτικής αλλοτρίωσης, όχι μόνο πιστεύοντας ότι επικοινωνεί με τον θεό αλλά πείθοντας και τους άλλους γι’ αυτό. Πιθανότατα οι πρώτες Πυθίες ή κάποια συγκεκριμένη γυναίκα των Δελφών να είχε το χάρισμα αυτό, γεγονός που δημιούργησε την πρώτη φήμη του μαντείου. άλλωστε, η επιλογή των Πυθιών από το ιερατείο θα πρέπει να σχετιζόταν με την πίστη και την αφοσίωσή τους στη λατρεία του Απόλλωνος, γι’ αυτό και γινόταν μόνο από τη γύρω περιοχή. Ο εκεί πληθυσμός θα πρέπει να διαβιούσε σε ατμόσφαιρα άκρου σεβασμού προς τον θεό. Η βεβαιότητα ότι ο Απόλλων θεωρούσε τη μελλοντική Πυθία εκλεκτή του ασφαλώς θα επηρέαζε την ψυχολογία ορισμένων γυναικών, καλλιεργώντας ένα είδος προδιάθεσης για την κατάκτηση του αξιώματος. Δεν είναι απίθανο ακόμη, για την επιλογή της νέας Πυθίας να ακολουθούσαν μια διαδικασία όπως αυτή που γίνεται για την επιλογή ενός θρησκευτικού ηγέτη, όπως π.χ. του νέου Δαλάι Λάμα στη θιβετιανή θρησκεία. Να επέλεγαν δηλαδή ένα μικρό κορίτσι, που να μεγάλωνε με την αναγκαία θεωρητική και πρακτική διδασκαλία, έτσι ώστε να μπορεί επάξια να αναλάβει υπηρεσία στον ναό, μόλις πέθαινε η προηγούμενη ιέρεια.

Το ιερατείο των Δελφών, που έκανε και την τελική καταγραφή και σύνθεση των χρησμών, αποτελούνταν από ικανούς και έμπειρους ανθρώπους. Ο Πλούταρχος, ιερέας στους Δελφούς τον 2ο μ.Χ. αι., που το επίπεδό του το γνωρίζουμε απευθείας από τα κείμενά του, δεν ήταν μεμονωμένη περίπτωση. Οι ιερείς θα πρέπει να κατείχαν ακόμη γνώσεις ψυχολογίας για τις προσωπικές υποθέσεις, ενώ για τους χρησμούς που αναφέρονταν σε μακρινές περιοχές (π.χ. αποικισμός) καθώς και για απαντήσεις σε διεθνή θέματα, θα πρέπει να γνώριζαν τη μυθολογία και ιστορία του κάθε τόπου, καθώς και τις γεωγραφικές, πολιτικές και κοινωνικές του συνθήκες. Πιθανότατα επίσης να ενημερώνονταν εκ των προτέρων από τους ενδιαφερομένους για θέματα που δεν γνώριζαν.

Σημαντικό ρόλο στη μαντική διαδικασία έπαιζαν και οι πρόξενοι. Αυτοί ήταν κάτοικοι των Δελφών και λειτουργούσαν ως αντιπρόσωποι συγκεκριμένων πόλεων, έχοντας ως καθήκον να καθοδηγούν τους προσκυνητές και να τους βοηθούν σε όλες τις φάσεις της μαντικής διαδικασίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κατά τον συγχρωτισμό τους στους Δελφούς οι ενδιαφερόμενοι θα ανακρίνονταν διακριτικά από τους προξένους, που θα μπορούσαν να αντλήσουν έτσι πληροφορίες για την κατάστασή τους, το πρόβλημα που τους απασχολούσε κ.λπ. Oλα αυτά θα διοχετεύονταν στους ιερείς, οι οποίοι ασφαλώς θα τις ελάμβαναν υπόψη τους κατά την τελική σύνταξη του χρησμού.

Οι χρησμοί ήταν συνήθως πάρα πολύ γενικοί και αμφίσημοι, αφήνοντας μεγάλα περιθώρια ερμηνείας τους. Οι ιερείς είχαν μακρά πείρα στην τέχνη της αόριστης, γριφώδους, αντιφατικής, ακόμα και πολυσήμαντης διατύπωσης των λόγων της Πυθίας. Συνήθως οι χρησμοί αυτοί είχαν ανάγκη περαιτέρω ερμηνείας, εργασία για την οποία οι χρησμολήπτες, μόλις επέστρεφαν στην πατρίδα τους, κατέφευγαν σε τοπικούς χρησμολόγους και εξηγητές.

Παράπονα των πιστών ότι ο θεός τούς παραπλάνησε με τα «σκοτεινά» και δυσερμήνευτα λόγια του, αναφέρονται πολλά από τους αρχαίους ιστορικούς. Αλλά στο τέλος ο θεός αποδεικνυόταν πάντοτε αληθινός, γιατί τελικά βρισκόταν μια διαφορετική ερμηνεία απ’ αυτήν που είχε αρχικά πιστέψει ο μαντευόμενος. Έτσι, το λάθος δεν το απέδιδαν ποτέ στον θεό, αλλά στους ανθρώπους που είχαν παρερμηνεύσει τα λόγια του. Αυτό μπορεί να μην ικανοποιούσε τελικά τον ενδιαφερόμενο αλλά ασφαλώς γινόταν πιστευτό από τον πολύ κόσμο.
Τέλος, ακόμα και αν, παρ’ όλ’ αυτά, οι χρησμοί αποδεικνύονταν λανθασμένοι, το ίδιο το ιερατείο ή οι τοπικοί χρησμολόγοι κυκλοφορούσαν ψευδοχρησμούς ή μυθικά γεγονότα με τα οποία προσπαθούσαν να δώσουν πειστική εξήγηση για τη μαντική απάντηση της Πυθίας. Πρόκειται για τους χρησμούς που έχουν ονομαστεί υστερομαντείες ή εκ των υστέρων προφητείες, φαινόμενο σύνηθες, αν κρίνουμε από την πληθώρα τους σε όλη την αρχαία γραμματεία.

Είναι πάντως αδιαμφισβήτητη και συνάγεται από όλες τις αρχαίες πηγές που αναφέρονται στο θέμα, τουλάχιστον κατά τους αρχαϊκούς και τους κλασικούς χρόνους, η βαρύτητα και το κύρος των χρησμών στη ζωή και των πολιτειών και των ανθρώπων, από τους πιο απλοϊκούς ώς τους πιο πεπαιδευμένους. Αυτό ήταν φυσικά απόρροια της βαθιάς πίστης τους στην παρουσία του θεού και στην αλήθεια των λόγων του. Η αντίληψη αυτή, καθώς και η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι δεν κατανοούν εύκολα και αμέσως τη βούληση των θεών, ήταν που προστάτευαν το κύρος του μαντείου και σε στιγμές αστοχίας. Ο Ηράκλειτος μας δίνει και εδώ το κλειδί για να εξηγήσουμε αυτήν την ακλόνητη πίστη των αρχαίων στους χρησμούς του Απόλλωνος: «Ὁ ἄναξ οὐ τό μαντεῖον ἐστι τό ἐν Δελφοῖς, οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλά σημαίνει»/ Ο βασιλιάς που έχει το μαντείο του στους Δελφούς ούτε μιλάει καθαρά ούτε κρύβει· μόνο δείχνει σημάδια. Το πρόβλημα λοιπόν βρίσκεται, όπως και σε όλες τις εποχές, στο γεγονός ότι εκείνοι που πρέπει να κατανοήσουν τα θεϊκά σημάδια δεν είναι θεοί, αλλά άνθρωποι.

Πάνος Bαλαβάνης
Αν. καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

πηγή

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

inArticle

Όνομα

© HeadWaiter,76,®1greek,81,Αδαλής Γιώργος,7,ΑΕΡΟΨΕΚΑΣΜΟΙ,15,Ακρόπολης,2,αληθής ιστορία,1,Αλκυονίδες Ημέρες,1,ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΡ. ΜΗΛΙΟΥ,85,Αντωνης Γρυπαιος,342,ΑΡΘΡΑ -ΑΠΟΨΕΙΣ,4294,ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ,265,ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ,74,ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ - ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ,220,Βασίλης .Ι.Λυκιαρδοπουλος,10,Βιβλίο,8,ΒΟΤΑΝΑ,32,Βυθίσατε το Χόρα,2,Γενοκτονία Ποντίων,6,ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΪΣΙΟΣ,24,ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ,750,ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΚΙΟΛΒΑΣ,4,Γεώργιος Εμ. Δημητράκης,91,Για ψαγμενους,90,Γιάννης Θεοδωράτος,2,Γιάννης Πρεβενιός,165,Γιατροσόφια,50,Γιώργος Ανεστόπουλος,151,Γιωργος Παπαδοπουλος Τετραδης,63,Γιώργος Πιπερόπουλος,57,Γκάντι,1,γραμμές Νάσκα,1,Γρηγόρης Αυξεντίου,1,Δημήτρης Απόκης,1,Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος,25,Δημήτρης Νατσιός,25,διατροφή,8,Διδακτικές ιστορίες και μύθοι,24,Δίσκος της Φαιστού,1,Δρ. Ησαΐας Κωνσταντινίδης,2,Δρ. Κωνσταντίνος Βαρδάκας,24,ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ-AMYNA & ΔΙΠΛΩΜΑΤΊΑ,1407,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ,60,ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ,2,ΕΛΛΑΔΑ,4921,Έλλην Αιθήρ,1,ΕΛΛΗΝΑΣ,2,ΕΛΛΗΝΕΣ,11,Έλληνες Μασόνοι,2,ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ,67,ελληνική γλώσσα,5,ελληνική γραφή,6,ελληνική εφεύρεση,1,ελληνική κρίση,2,ελληνική σημαία,3,ελληνική χρεοκοπία,2,ελληνικό αυτοκίνητο,4,ελληνικό κούρεμα,1,ελληνικό χρέος,4,Ελληνισμός,2,εμβάσματα,1,ΕΜΒΟΛΙΑ,22,εμβόλια γρίπης,1,εμμηνόπαυση,1,ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΡΓΑΝΩΝ,2,Έμφραγμα,1,Εναλλακτικές θεραπείες,22,εναλλακτική καλλιέργεια,1,Εναλλακτική Ιατρική,19,ΕΝΕΡΓΕΙΑ,3,ενεργειακά κανάλια,1,ενεργειακοί μεσημβρινοί,1,ΕΝΕΡΓΙΑ,1,ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ,124,ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ,1,ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ,1,Ενιαίο μισθολόγιο,2,ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ,4,Ένοπλες Δυνάμεις,3,ΕΝΦΙΑ,4,Ενωση Κληρικών Ελλάδος,1,Ένωση Προστασίας Καταναλωτών,1,Ενωτική Αγωνιστική Συσπείρωση,2,έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ,1,Εξοδος απο το ευρώ,1,έξοδος Ελλάδας από ευρώ,1,ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΣ,1,Εξορκισμός,1,ΕΞΟΥΣΙΑ,1,εξουσία,2,εξωγήινοι πολιτισμοί,2,ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ.,4,ΕΟΕ,7,ΕΟΚΑ,1,ΕΟΠΥΥ,1,ΕΟΦ,2,ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ,3,ΕΠΑΜ,1,επεισόδια της 28ης Οκτωβρίου,1,επενδύσεις στη Ρουμανία,1,επέτειος του πολυτεχνείου,1,ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ,582,Επίκουρος,2,Επίκτητος,2,Επίπεδη Γη,1,Επιστήμη και Τεχνολογία,691,ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ,1,Επιστολή,1,Επίτιμος,1,επιτόκια,1,επιτόκιο,2,εραπεία για τον καρκίνο,1,εργασιακές σχέσεις,2,εργασιακή εφεδρεία,3,Εργοστάσια,1,ΕΡΕΥΝΑ,39,Ερμής ο Τρισμέγιστος,1,Ερμητική Φιλοσοφία,1,Ερντογάν,21,ΕΡΤ,2,Ἔρως ἀνίκατε μάχαν,1,Ερώτηση Κουρουμπλή για το νομικό καθεστώς που ρυθμίζει το ελληνικό χρέος,1,ερωτική διάθεση,1,ερωτική ζωή,1,Έσπερος,1,ΕΣΧΑΤΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ,2,Ευάγ. Αθανασιάδης,35,Ευάγγελος Αβέρωφ,1,ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ,1,ευθανασία,1,ΕΥΠ,7,Ευριπίδης Μπίλλης,4,ΕΥΡΟΒΟΥΛΗ,1,ΕΥΡΩ,1,ευρώ,6,ευρωζώνη,12,ευρωομόλογα,2,Ευρωπαϊκή Αριστερά,1,ευρωπαϊκή ενοποίηση,2,Ευρωπαϊκή Ένωση,1,Ευρωπαϊκή Ένωση.,1,Ευρωπαϊκή Επιτροπή,2,ευρωπαϊκή κεντροδεξιά,1,Ευρωπαϊκό Ταμείο,1,ΕΥΡΩΠΗ,126,Ευρώπη,1,εφεδρεία,4,εφορία,1,Εωσφόρος,1,Εconomist,1,Ζέα,1,ΖΕΟΛΙΘΟΣ,4,Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΙΩΝ,1,Η ΑΠΟΚΡΥΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ,2,Η ΑΠΟΚΡΥΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ,1,η Βίβλος του Ναζισμού,1,η βλακεία είναι αήττητη,1,Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ,1,Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΛΑΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ,1,Η δημοκρατία του θεατή,1,Η Δίκη των «6»,2,Η Ουράνια Προφητεία,1,Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ,1,Η Φυλή των Υπαλλήλων,1,ηθική,1,ηλεκτρική ενέργεια,1,Ηλιάνα Μαλίχιν,1,Ηλίας Ευαγγελόπουλος,21,Ηλίας Καραβόλιας,10,Ηλίας Κασιδιάρης,1,Ηλίας Φιλιππίδης,1,ηλιθιότητα,1,ΗΛΙΟΣ,1,Ημέρα μνήμης,1,ΗΠΑ,40,ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ,1,ΗΡΑΚΛΗΣ,1,ΗΣΙΟΔΟΣ,2,Ηakan Νordkvist,1,Θ. Πάγκαλος,2,Θα κτυπούν κάρτα από Σεπτέμβριο οι εκπαιδευτικοί,1,Θάτσερ,2,Θέμα «Τσάμηδων» και πάλι από τους Αλβανούς,1,θεογονία,1,Θεολογική Σχολή της Χάλκης,1,Θεόφιλος Αιγινήτης,3,θεραπεία του καρκίνου,20,ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ,301,Θιβέτ,1,Θράκη,3,ΘΡΗΣΚΕΙΑ,120,θρησκεία,2,Θρησκευτικά θέματα,32,ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ,20,Θυρεοειδής,1,Ι.Μ.Βατοπεδίου,1,Ι.Μάζης,1,ΙΑΤΡΙΚΗ,8,Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών,1,Ιβαν Σαββίδης,5,ΙΕΡΕΙΣ,2,Ιερή Γεωμετρία,1,ΙΕΡΟΝΥΜΟΣ,2,Ιλλουμινάτοι,3,ΙΜΙΑ,7,Ιπποκράτης,4,ΙΡΑΝ,2,Ιράν,2,ΙΣΛΑΜ,236,ισλαμικός νόμος,6,ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ,2,Ισραήλ,12,ΙΣΤΟΡΙΑ,389,Ιστορία,42,Ιστούς Εντόμων,1,Ιταλία,1,ΙΧΩΡ,1,Ιωάννης Λαμπρόπουλος,179,Ιωάννης Μάζης,3,Ιωσήφ Βατοπεδινός,1,Κ.Κ.Ε,2,Καβάφης,1,Καζάκης,4,Καζακστάν,1,Καθηγητής Γ.Ζουγανέλης,16,καθημερινή δημόσια ζωή,2,Καθολική Εκκλησία,2,Κακλαμάνης,1,ΚΑΛΑΣ,1,Καλή Ανάσταση!,1,ΚΑΜΜΕΝΟΣ,10,Καμμένος,6,ΚΑΝΑΔΑΣ,1,Κάναμε λάθη στην Ελλάδα,1,ΚΑΝΝΑΒΗ,10,Κάνναβη,1,ΚΑΝΝΑΒΗ ΚΑΡΚΙΝΟΣ,2,ΚΑΝΤΑΦΙ,1,Καντάφι,4,κάπνισμα,1,Καποδίστριας,1,ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΧΕΙ ΠΕΙ ΠΟΛΛΑ,4,ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΧΕΙ ΠΕΙ ΠΟΛΛΑ.,28,ΚΑΡΑΜΑNΛΗΣ,2,ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ,4,Καρατζαφέρης,4,καρδιά,7,καρδιαγγειακές παθήσεις,1,ΚΑΡΚΙΝΟΣ,67,Καρκίνος του προστάτη,1,Καρναβάλι,1,Καστελόριζο,1,ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ,2,Καταγγελία,1,ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ,3,καταθέσεις,5,ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ,1,Καταπολέμηση του καρκίνου,5,ΚΑΤΑΡΕΣ,1,κατάρρευση του Ευρώ,1,Κατασκοπεία,1,κατασκοπία,1,καταστατικό κόμματος,1,κατασχέσεις,1,Κατερίνα Ακριβοπούλου,12,κατοικία,1,κατοχικό δάνειο,2,κατοχικού δάνειο,1,Κατσέλη,1,ΚΑΤΣΙΚΗΣ,1,Κεφαλογιάννης,2,ΚΙΝΑ,2,Κίνα,2,Κίσινγκερ,1,ΚΚΕ,12,ΚΚΕ(μ-λ),1,κλαδικές συμβάσεις,2,ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ,1,κλωνοποίηση,1,κοβάλτιο,1,ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,2,ΚΟΙΝΩΝΙΑ,111,κοινωνία,264,ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΕΝΤΡΟΠΙΑ,1,κοινωνικό πείραμα,1,κοιτάσματα της Κύπρου,1,κόκκινα δάνεια,1,ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΡΟΒΙΑ,1,κολπική μαρμαρυγή,3,ΚΟΜΜΑΤΑ,3,κομμουνισμός,1,Κονγκό,1,Κόντογλου,2,ΚΟΝΤΡΑ Channel,1,ΚΟΡΑΝΙ,4,ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ,2,Κοσμογονία,1,ΚΟΣΜΟΣ,2733,Κοσσυφοπέδιο,1,ΚΟΤΖΙΑΣ,4,κουκούτσια από το βερύκοκο,1,Κούρδοι,1,κούρεμα,1,ΚΟΥΡΚΟΥΜΑΣ,1,ΚΟΥΡΚΟΥΜΙΝΗ,1,Κουρουμπλής,1,ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ,1,κρασί,1,κρατική επιχορήγηση,1,Κραχ,1,Κρήτη,2,Κρητική ποικιλία Βιδιανό,1,Κρις Σπύρου,2,Κρίση,1,κρίση στην ευρωζώνη,1,Κρίστιαν Κόλεμαν,1,κριτική,1,Κρόκος,1,κρυμμένες αλήθειες,1,κυβέρνηση,1,κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας,1,κυβέρνηση Παπανδρέου,2,κύκλωμα φαρμάκου,3,ΚΥΜΑΤΟΓΕΝΗΤΡΙΑ,1,κυπριακή ΑΟΖ,6,ΚΥΠΡΙΑΚΟ,3,ΚΥΠΡΟΣ,266,Κύπρος,2,Κυρανάκης,1,Κυριάκος Μητσοτάκης,1,ΚΥΣΕΑ,2,Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας,1,Κων/νος Μουρούτης,4,Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής,1,Κωνσταντίνος Χολέβας,2,Κώστας Καραμανλής,3,Κώστας Λάμπος,41,Κώστας Χατζηλάκος,1,Κωστής Παλαμάς,1,Λ-sat,1,ΛΑΖΟΠΟΥΛΟΣ,1,λαθρομετανάστης,1,λάμπες LED,1,ΛΑΟΣ,13,ΛΑΡΚΟ,1,Λαυρεντιάδης,3,ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ,1,Λέσχη Μπίλντεμρπεργκ,1,Λέσχη Μπίλντερμπεργκ,1,ΛΕΣΧΗ BILDERBERG,7,ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ,1,Λεωνίδας Κουμάκης,105,Λεωνίδας Μανιάτης,1,ΛΙΑΝΑ ΚΑΝΕΛΛΗ,1,Λιανα Κανέλλη,1,Λιάνα Κανέλλη,1,Λίβανος,1,Λιβύη,2,ΛΙΜΝΗ ΓΟΥΙΝΙΠΕΓΚ,1,λίμπιντο,1,Λοβέρδος,1,ΛΟΓΟΣ,1,Λουίζα,1,Λουκέτα και απολύσεις στην Ελλάδα,1,Λουκιανός,2,ΛΥΓΕΡΟΣ,1,ΛΥΚΑΝΘΡΩΠΟΙ,1,Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ,12,Μ. Ανδρουλάκης,2,Μ. Νίμτς,6,Μ.Μ.Ε,6,Μ.Στυλιανού,2,μαθηματική απόδειξη,1,μαιευτική μέθοδος,1,Μακεδονία,2,ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ,192,ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ,3,Μάνος Χατζιδάκις,1,μαντικής τέχνη,1,ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΛΕΖΟΣ,1,Μανώλης Γλέζος,1,Μάξιμος Σαράφης,2,Μαρία Δεναξά,2,Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη,1,ΜΑΡΙΑΣ Ν. ΔΑΣΚΑΛΑΝΤΩΝΑΚΗ,1,Μάριος Σαλμάς,1,Μάρκ Μαζάουερ,1,Μαρκεζίνης,2,Μάρτιν Φελντστάιν,2,ΜΑΣΟΝΙΑ,16,Μασονική Στοά,1,ΜΑΤ,1,μαύρο χρήμα,1,μαύρο» χρήμα,2,Με το κλειδί της Ιστορίας,1,μεγαλοοφειλετης,1,Μεγάλος Αδελφός,1,Μειονότητες,1,μείωση ενοικίου,2,Μελέτης Η. Μελετόπουλος,1,Μεντβέντεφ,1,Μέρκελ,2,μερομήνια,1,μεσογειακή αναιμία,1,μεσοπρόθεσμο,1,ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ,4,Μεταμοσχεύσεις,3,ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ,23,μεταχειρισμένα οχήματα,1,Μετοχές,1,μέτρα λιτότητας,46,Μετρό Θεσσαλονίκης,1,μηνύματα,2,Μητροπολίτης Μεσογαίας,2,ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ,1,Μητσοτάκης,2,Μίκης Θεοδωράκης,2,Μικρασιατική Καταστροφή,2,ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΟ,2,Μισθολόγιο,3,ΜΙΤ,1,Μιχαήλ Στυλιανού,618,ΜΙΧΑΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ,7,Μιχάλης Καλογεράκης,3,Μιχάλης Τζανάκης,5,ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ,4,μλ.κς,1,ΜΜΕ,31,ΜΝΗΜΗ,1,ΜΝΗΜΟΝΙΟ,2,Μνημόνιο,4,ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΙΟΥΧΩΝ,2,Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά,1,Μοσάντ,1,Μόσχα,1,ΜΟΥΣΙΚΗ,1,Μουσταφά Μουσταφά,1,Μπαράκ Ομπάμα,1,Μπεγλίτης,2,Μπιτάκου,1,Μποϊκοτάζ,3,Μπύρα,1,Μυθολογία,31,μύθος,2,ΜΥΘΩΔΙΑ,1,μυστήριο,1,Μυστικά σύμβολα,1,ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΝΑΖΙ,1,Μilgram,1,Ν. Λυγερός,1,Ν.Δ.,1,Ναιτζελ Φαρατζ,2,Νανοτεχνολογία,1,ναός του Επικούρειου Απόλλωνα,1,ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΣΟΛΟΜΩΝΤΑ,2,ΝΑΤ,1,ΝΑΤΟ,9,Νατοϊκή Αριστερά,1,Νατσιὸς Δημήτριος,1,ΝΔ,28,Νέα Δημοκρατία,1,ΝΕΑ Ελληνική Κυβέρνηση,1,νέα λίστα βαρέων και ανθυγιεινών,1,ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ,1,νεα ταξη,148,ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ,628,Νέα Φιλική Εταιρεία,1,Νέο Λύκειο,3,νέο μισθολόγιο,4,Νεοκλής Σαρρής,1,Νεος Προθυπουργός,1,ΝΕΡΟ,2,Νερό,1,νεφελιμ,1,ΝΙΚΕΛΙΟ,1,Νικόλαος Καρατσιόρης,3,Νίκος Καζαντζάκης,2,Νικος Καστανιας,32,Νίκος Λυγερός,7,Νίκος Μπογιόπουλος,11,Νίκος Χειλαδάκη,1,Νίκος Χειλαδάκης,36,ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ,94,Νομοθεσία,2,Νόμοι,1,νόμος για τις Κυριακές,1,νόμος Κατσέλη,1,ΝΌΜΟΣ ΠΕΡΙ ΔΟΣΙΛΟΓΩΝ,1,νόμος περί ευθύνης υπουργών,1,νόμος του Σόλωνα,1,ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ,2,Νοστράδαμος,2,Νότης Σφακιανάκης,1,Νταβούτογλου,1,Ντοκιμαντέρ,38,Ντοκυμαντέρ,2,ντομάτα,1,ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ,1,Ντόρα Μπακογιάννη,1,Ντουμπάι,1,ΞΕΝΑ ΜΜΕ,25,ξένα ΜΜΕ,1,ξενώνα αστέγων,1,Ο 256 ετών κινέζος βοτανολόγος και οι 15 συμπεριφορές που προκαλούν ασθένειες,1,Ο άρπαγας των καταθέσεων,1,Ο Λόγος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Πνύκα,1,Ο Μακεδών,1,Ο Νομος της ΕΛΞΗΣ,1,ο πρώτος αγώνας της Εθνικής ομάδας,1,Ο τάφος του Ιησού,1,ΟΑΕΔ,1,Οδυσσέας Τηλιγάδας,2,ΟΕΚ,2,ΟΗΕ,1,Οι Εννέα Επιγνώσεις της Ενέργειας,1,Οι επτά αμαρτίες των Μέσων Ενημέρωσης,1,Οι μυστικοί κώδικες της μυθολογίας,2,ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,1790,Οικονομία,3,Οικονομική Αστυνομία,2,Οικονομική και δημοσιονομική πολιτική,1,Οικονομική κρίση,8,οικονομική πολιτική,2,οικονομικό βάρος,1,οικονομικό πραξικόπημα,1,Οικονόμισσα Παναγία,1,Οικουμενικό Πατριαρχείο,1,ολική έκλειψη υπερ-Σελήνης,1,ολιστική ιατρική,1,Ολλανδική Βουλή,1,ΟΛΜΕ,2,όλοι οι Έλληνες τραπεζίτες που έγιναν πρωθυπουργοί,1,ΟΜΑΔΑ ΕΨΙΛΟΝ,1,Όμηρος Αλεξάνδρου,82,Ομιχλοπαγίδα,1,Ομόλογα Ελληνικού δημοσίου,1,ΟΠΑΔ,1,ΟΠΛΑ ΥΠΟΤΑΓΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ,1,οργή,1,ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ,4,όσιος Γέροντας Παΐσιος,1,ΟΥΚ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΕΙΝ!,1,ΟΥΚΡΑΝΙΑ,2,οφειλές της Γερμανίας,2,Παγκόσμια εξτρεμιστική Ισλαμική Αυτοκρατορία,1,Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτών,1,Παγκόσμια Ημέρα Σπάνιων Παθήσεων,1,Παγκόσμια Θρησκεία,4,παγκόσμια οικονομία,2,ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ,1,Παγκοσμιοποίηση,3,παγκόσμιος πλούτος,2,παγκόσμιος πόλεμος,2,ΠΑΙΔΕΙΑ,24,παιδική εργασία,1,Παλαιστίνη,2,ΠΑΜΕ,5,Παναγιωτακόπουλος,1,Παναγιώτης Αποστόλου,14,Παναγιώτης Δαρίβας,3,ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΡΑΪΑΝΟΥ,2,Παναγιώτης Ψωμιάδης,1,Παναθηναϊκό Στάδιο,1,Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα Κρητών,1,πανεπιστημιακό άσυλο,1,Πάνος Καμμένος,3,Πάνος Παναγιώτου,1,Παντελής Γιαμαρέλλος,8,ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΡΥΚΑΣ,1,παπα-Ηλίας,232,ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ,1,Παπαδήμος,13,Παπαδῆμος,1,Παπαθεμελής,3,Παπακωνσταντίνου,1,Παπαμελετίου,1,παπανδρεου,142,Παπανδρέου,9,Παπαρήγα,4,Παπαχελάς,1,Παππάς,1,παράδειγμα,2,Παραισθησιακή Παρασίτωση.,1,παράνομα φαρμακεία,2,ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΔΑΝΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ,1,παρέλαση,1,Παρθενώνας,1,Πάρκινσον,1,Παρουσίαση,1,ΠΑΣΟΚ,55,Πατριάρχης Βαρθολομαίος,1,παχυσαρκία,1,Πειραιάς,1,ΠΕΙΡΑΜΑ Νέστωρ,1,πείραμα του Μόντρεαλ,1,πειραματόζωα,1,ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ,68,περιβάλλον,4,περιβάλλον.οικολογία,2,Περίεργα φαινόμενα,1,ΠΕΡΙΕΡΓΑ-ΜΥΣΤΗΡΙΑ-ΑΝΕΞΗΓΗΤΑ,668,Περικλής Κοροβέσης,1,ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ,1,Πετρέλαιο,1,ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ,2,πετρέλαιο θέρμανσης,2,Πέτρος Χασάπης,3,πικραμύγδαλα,1,πιλοτές,1,Πιπιλή,1,πιστωτικές κάρτες,1,πιστωτική κάρτα,1,ΠΛΑΤΩΝ,4,πλειστηριασμοί,2,ΠΟΕ ΟΤΑ,2,πόθεν έσχες,1,ποίημα,1,πολεμικές αποζημιώσεις,2,ΠΟΛΙΤΕΙΑ,1,ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ,1,πολιτικά παιχνίδια,1,ΠΟΛΙΤΙΚΗ,3696,πολιτική,26,πολιτική επιστράτευση,2,πολιτικοί αρχηγοί,1,ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ,6,πολιτισμός,1,πολυεθνικές,1,πολυκατοικίες,1,πολυνομοσχέδιο,3,Πολυτελή αυτοκίνητα,1,Πολυτεχνείο,2,Πορφύρης Δ Σταφυλά Π,1,ΠΟΥΤΙΝ,14,Πούτιν,1,πραγματικότητα,1,πράκτορες,1,πραξικοπήμα,2,πραξικόπημα,2,προαιρετική ασφάλιση,1,προβιοτικά,1,Προβληματισμοί,4,πρόγραμμα εποικισμού του Άρη,1,ΠΡΟΔΟΣΙΑ,1,προδότες πολίτικοι,1,Προεδρία της Δημοκρατίας,1,Πρόεδρο της Δημοκρατίας,1,Πρόεδρος της Δημοκρατίας,4,Προθυπουργος,1,προνόμια βουλευτών,1,ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ,8,προπαγανδά,1,προπολεμικό χρέος,1,Προσευχή,1,ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ,2,Πρόταση εμπιστοσύνης,1,προϋπολογισμός,2,προϋπολογισμός 2012,1,Προφητεία Albert Pike 1871,1,ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ,124,πρώην Α/ΓΕΣ,2,ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ,2,πρωθυπουργός,9,ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ,3,Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας,1,ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ,42,Πρωτοσέλιδα εφημερίδων,1,Πυθαγόρας,2,πυραμίδες,1,πυρηνική διαρροή,1,πυρηνική σύντηξη,1,πυρηνικός πόλεμος,1,πυρόπληκτοι,2,Πύρρος Δήμας,1,ΠΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΥΝ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ,11,Ραβδοσκόποι,1,ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ,1,Ράδιο Αρβύλα,1,ραδόνιο,1,Ράιχενμπαχ,1,ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ,1,Ραχήλ Μακρή,18,ΡΕΠΟΡΤΑΖ,2,ρευματοειδή αρθρίτιδα,1,ρευματοπάθειες,1,Ρεφλεξολογία,7,Ρήγας Βελεστινλής,1,ροβλιας,1,ΡΟΔΙ,1,ΡΟΜΠΟΤ,1,Ρόσγουελ,1,Ρουβίκωνας,2,Ροχαλητό,1,ΡΩΣΙΑ,62,Ρωσία,2,Σ. Σακοράφα,1,Σάββας Καλεντερίδης,7,Σάκχαρο αίματος,1,ΣΑΜΑΡΑΣ,19,Σαμαράς,12,ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ,1,ΣΑΡΙΑ,2,Σαρκοζί,1,Σατανισμός,3,ΣΑΤΙΡΑ,1,ΣΔΟΕ.,5,ΣΕΙΡΙΟΣ,2,Σεισάχθεια,1,Σελήνη,15,σενάρια,1,ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ,1,Σενάρια συνωμοσίας,1,σενάριο εξόδου,1,Σερβία,1,Σεφέρης,1,Σημίτης,3,Σιδερένιος Βούδας,1,Σιταρόχορτο,1,ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ,10,ΣΚΑΪ,5,ΣΚΑΚΙ,1,ΣΚΑΝΔΑΛΑ,5,Σκάνδαλα,1,ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΔΕΗ,1,σκλήρυνση κατά πλάκας,3,Σκόπια,18,Σκοπιανό,210,Σόλωνας,1,Σοφία Βούλτεψη,2,Σπυρος Πριφτης,199,Σπύρος Στάλιας,10,ΣΤΑΘΗΣ,1,Στάση πληρωμών,1,Σταύρος Δήμας,1,Σταύρος Λυγερός,35,Στέλιος Παπαθεμελής,1,ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΥΡΜΟΓΛΟΥ,3,Στέλιος Συρμόγλου,3,Στέργιος Ζυγούρας,2,Στέργιος Σμυρλής,1,Στήν ἱερή μνήμη τοῦ ὁσίου Γέροντος Ἰακώβου,2,Στίβεν Χόκινγκ,3,Στουρνάρας,2,στρατηγική ανάπτυξη,1,Στρουμφάκια,1,Στυτική δυσλειτουργία,1,συγκυβέρνηση,1,ΣΥΓΚΥΒΕΡΝΣΗ,1,συλλαλητήριο,30,συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης,1,συλλήψεις χρυσαυγιτών,1,συμβάσεις,2,συμβάσεις ΟΠΑΔ,1,Συμβουλίο της Επικρατείας,2,σύμβουλοι,1,συμφωνία,1,συναλλαγές,1,Συνδικαλισμός,2,συνείδηση,2,Συνειδητό,1,ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ,1,συνέντευξη,1,Συνήθης Ύποπτος,3,ΣΥΝΟΜΩΣΙΕΣ,77,Σύνταγμα,2,Σύνταγμα της Ελλάδας,1,ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ,1,Συντάξεις,5,ΣΥΝΤΑΞΗ,2,Σύνταξη,1,ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ,1,ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ,3,συνταξιούχοι,2,ΣΥΝΤΡΙΒΗ UFO,2,ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ,293,Συρία,12,ΣΥΡΙΖΑ,16,Συσπείρωση Αναρχικών,2,σχέδιο "ΗΓΕΜΩΝ",1,σχέδιο Πυθία,2,Σχέδιο Πυθώ,1,ΣΧΕΔΙΟ ΦΑΙΔΩΡΑ,2,Σωκράτης,4,Σωμάτωα Ασφαλείας,1,Σώρρας,1,Ταϊβάν,1,Ταμείο Μολυβιάτη,2,ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ,2,ΤΕΙ Λαμίας,1,ΤΕΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ,2,τέλη κυκλοφορίας,1,τέλος ακινήτων,1,ΤΕΡΕΝΣ ΚΟΥΙΚ,1,ΤΕΣΤ - ΚΟΥΙΖ,1,τεστ Παπ,1,τεχνητά νησιά,1,τεχνητή νοημοσύνη,1,ΤΖΑΜΙ,2,Τζόρτζ Όργουελ,1,Τηλεπάθεια,2,ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ.ΥΓΕΙΑ,1,Το Πείραμα Συμμόρφωσης,1,το πιτσιρικι,1,ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΒΑΒΕΛ,1,Τόσκας,1,ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ,1,ΤΟΥΡΚΙΑ,180,Τουρκία,6,Τούρκοι,1,ΤΡΑΙΝΟΣΕ,1,Τράπεζα της Ελλάδας,1,τράπεζα της Ελλάδος,3,Τραπεζες,76,τράπεζες,3,τραπεζική κρίση,1,ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ,4,τρίδυμα αδέρφια,1,ΤΡΙΜΕΡΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,1,Τριμερής Επιτροπή,2,τρισδιάστατη προβολή,1,Τρόικα,2,Τροπολογία εργολάβων,1,Τρύφωνας Τιπούρτης,6,Τσακαλώτος,1,Τσαμουριά,2,ΤΣΙΠΡΑΣ,12,Τσίπρας,2,τσουκνίδα,1,Τσούτσουρος.,1,Τesla,1,Τime,1,υβέρνησης εθνικής ενότητας,1,ΥΓΕΙΑ,713,υδρογόνο,1,Ύμνος,1,υπ. Παιδείας,2,ΥΠΕΡΟΠΛΟ ΜΠΕΒΑΤΡΟ,1,υπέρταση,1,Υπόθεση Βατοπεδίου,1,υπόθεση end,1,υποκλοπές,1,υποκρισία,1,υποκριτές του Βερολίνου,1,Υπολογισμός Μισθοδοσίας,2,Υποσυνείδητα Μηνύματα,1,υποσυνείδητο,1,υπουργείο Αμυνας,1,Υπουργείο Δικαιοσύνης,1,Υπουργείο Οικονομικών,2,υψηλή φορολογία,2,φάρμακα,2,φασισμός,1,ΦΘΟΡΙΟ,1,ΦΘΟΡΙΩΣΗ,1,Φιάσκο,2,Φιντέλ Κάστρο,1,ΦΟΒΟΣ,1,φόβος,1,Φοιτητές,1,φόνος τιμής,1,φοροαπαλλαγές,1,φοροδιαφυγή,4,φοροκάρτα,2,ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ,9,φορολογία,2,φορολογικο συστήμα,2,φοροφυγάδες,8,ΦΡΑΓΚΟΣ,2,Φτιάχνω μόνος μου,1,φτώχεια,2,φυλή Χούνζα,1,Φωκίωνος Νέγρη,1,Φωτεινή Τυράσκη,11,Φωτόπουλος,1,Χαμόγελο του Παιδιού,1,Χαρά Καφαντάρη,1,χαρατσι,1,χαράτσι,2,ΧΑΡΙΤΙΝΗ ΚΑΛΑΜΠΟΚΗ,1,ΧΑΡΤΕΣ,2,Χατζηγάκης,1,ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ,1,χειραγώγηση,1,Χειραγώγηση του Πληθυσμού,1,ΧΕΙΡΟΠΡΑΚΤΙΚΗ,1,ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ,2,χημικά νέφη,1,χοληστερίνη,1,Χοληστερόλη,1,χορήγηση δανείων,1,Χόρχε Μπουκάι,7,ΧΟΥΝΤΑ,2,χρεοκοπία,5,χρεοκοπία του ευρώ,1,ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ,2,Χριστίνα Σαλεμή,6,Χριστός,2,χρονογράφημα,1,Χρονοταξιδιώτης,2,ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ,8,χρυσός,1,Ψαριανος,1,Ψάρρης Ασημάκης,3,ψέματα,1,Ψήφος εμπιστοσύνης,4,ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ,4,Ψυχολογία,6,Ψυχοτρονικά Υπερόπλα,1,ψυχρή σύντηξη,1,Ψωμί Παιδεία Ελευθερία,1,Aρχιεπίσκοπος Κύπρου,1,Agenda 21,23,aiolos greko,60,Amazon Go,1,Ami Boue,1,Anunnaki,1,Archaeology Magazine,1,ARCTURIAN,1,auto-moto,22,Baba Vanga,1,Barsa-Kelmes,1,Bio-bus,1,BLOG,150,blogger,5,BRICS,4,CCHF,1,CCIAS,1,CETA,3,chemtrail,1,CIA,3,Codex Alimentarius,6,Codex Gigas,1,cosmosnet,1,COUDENHOVE-KALERGI,1,diese,1,Diovan 21,1,Donald Trump,6,Dr Robert Lanza,1,EAST MED,1,Ebola Virus,5,Economist E,7,ExxonMobil,3,F-15,1,F-35,1,Facebook,3,FBI,2,Femen,2,Feng Shui,1,Flat-Earth,1,Freddy’s Cell,1,Gardasil,1,google earth,1,Grecovery,1,Greek Spirit,66,Gucci,1,HAARP,2,HEIL GAP,180,HIV,1,human trafficking,2,illuminati card game,1,ISIL,71,ISIS,115,Jo Di,1,John Ofeon,33,John Titor,1,Jumbo,1,KON MAR,19,KTEO,1,Magazine,70,Mars One,1,Mind control,2,Monsanto,28,MORGELLONS,5,NAFTA,1,NAMCO,5,NASA,6,NATO,2,Navtex,3,Nectome,1,netakias,26,News,3072,NEWSWEEK,1,Nibiru,1,Nigel Farage,1,NOVARTIS,31,NYT,1,OΔΥΣΣΕΑΣ ΧΡ. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ,1,Optical Trap Display,1,Panama papers,4,Paul Craig Roberts,1,Plasm ERG,1,Pony,5,Project Chess,1,PROJECT HELIOS,1,Proton Bank,2,PSI,1,Putin’s Global Game Changer,1,Reuters,2,RFID,6,Rothschild,5,Rothschilds,3,Sherman,1,Simple Man,19,slider,33,Spiegel,1,Stephen Miller,1,STRATFOR,1,Strauss-Kahn,1,SV40,1,The Asch Conformity Experiment,1,TPP,2,Triton II,1,TTIP,13,UFO,24,Valsartan,1,VIDEO,238,Washington Post,1,Wikileaks,14,Wirtschafts Woche,1,World Economic Forum,1,
ltr
item
1Greek Blog.: H μυστική ακτινοβολία του Mαντείου των Δελφών
H μυστική ακτινοβολία του Mαντείου των Δελφών
http://4.bp.blogspot.com/-ZJihtRcBwqg/VJPqxhCf1WI/AAAAAAAAQH0/pLzoaDh6uGc/s1600/1GREEK.jpg
http://4.bp.blogspot.com/-ZJihtRcBwqg/VJPqxhCf1WI/AAAAAAAAQH0/pLzoaDh6uGc/s72-c/1GREEK.jpg
1Greek Blog.
https://greek1.blogspot.com/2014/12/h-mystiki-aktinobolia-tou-manteiou-ton-delfon.html
https://greek1.blogspot.com/
https://greek1.blogspot.com/
https://greek1.blogspot.com/2014/12/h-mystiki-aktinobolia-tou-manteiou-ton-delfon.html
true
2612118482275594073
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy